Whistler: Dandy en dwarsdenker
Edwin Becker, James Finch, Renske Suijver
Van Gogh Museum & Thoth, 2026
€24,95
James McNeill Whistler (1834-1903) is een van de belangrijkste kunstenaars van de 19e eeuw. Vanuit zijn overtuiging dat kunst – net als muziek – in de eerste plaats een sfeer moet oproepen, droeg hij bij aan de vormgeving van de moderne kunst. Naast zijn schilderijen staat hij ook bekend om zijn vele etsen en tekeningen, die hij maakte in steden als Parijs, Amsterdam en Venetië.
Door zijn rebelse aard en sterke overtuigingen kwam Whistler regelmatig in conflict met critici en opdrachtgevers. Vanwege zijn eigenzinnige en vernieuwende kunst werd hij soms als té vooruitstrevend beschouwd – zelfs door kunstenaars uit de avant-garde. Whistler werkte maanden, soms zelfs jaren, aan één enkel kunstwerk, terwijl het eindresultaat een indruk van moeiteloosheid wekt.
De invloedrijke Engelse kunsthistoricus Roger Fry schreef destijds over Whistler: ‘… het leek alsof hij voortdurend een revolutie ontketende, waarbij hij een compromisloze jongere generatie aanvoerde in de strijd tegen de bolwerken van traditie en academische zelfgenoegzaamheid.’
Vincent van Gogh bewonderde Whistler en noemde diens etsen in verschillende brieven. Hij rekende Whistler tot de kunstenaars van wie hij en zijn broer Theo in hun tijd hielden.
Zowel Whistler als Van Gogh was gefascineerd door de Japanse esthetiek; beiden verlegden ze de grenzen van wat kunst kon zijn. In een brief aan zijn zus Willemien verwees Van Gogh naar het beroemde portret dat Whistler van zijn moeder maakte: ‘Er is een schilderij van Whistler, van zijn moeder, dat zo is. Maar we zien het ook wel eens in onze oude Hollandse schilderijen. Als ik aan moeder denk, zie ik haar ook zo voor me.’
ISBN: 9789068689075
